Tegoroczna wystawa z cyklu Tkanina w Muzeum zatytułowana Zbrodnia formalizmu jest zaproszeniem do spojrzenia na sztukę z innej perspektywy.

Jak pisze kuratorka Magdalena Jaskłowska-Englisz: W świecie zdominowanym przez sztukę zaangażowaną – politycznie, społecznie, ekologicznie – proponujemy powrót do tego, co przez dekady było piętnowane jako „zbrodnia formalizmu”: do sztuki, która nie musi niczego tłumaczyć, która istnieje dla samej siebie (dla formy, dla światła, dla rytmu). W czasach, gdy każde dzieło musi mieć „statement”, a każda wystawa „narrację”, pozwólmy sobie na luksus bezinteresowności. Niech „zbrodnia formalizmu” będzie powrotem do kontemplacji, do zachwytu nad strukturą, fakturą, kolorem, splotem.

Zobaczymy prace następujących artystów: Krystyna Arska-Perepłyś, Włodzimierz Cygan, Olga Dziąg, Marek Englisz, Ania Gilmore,
Magdalena Jaskłowska-Englisz, Krystyna Jatkiewicz, Maria Jełowicka, Ewa Kamińska, Bożena Kuzio-Bilska, Katarzyna Lis-Lachowicz, Joanna Lohn-Zając, Ewa Łukiewska, Joanna Owidzka, Ewa Maria Poradowska-Werszler, Anna Sławińska, Magdalena Soboń, Jolanta Wdowczyk.

Małgorzata Wróblewska Markiewicz w komentarzu do katalogu wystawy napisała: Ten kierunek w opowiadaniu postrzeganego świata, oparty na szczerym pragnieniu do dzielenia się swoimi pasjami, wpisuje się w swoistą miłość do sztuki, widzianej przez pryzmat budowanych konstrukcji i zawartych w nich emocji. Jest w nim miejsce na użycie realistycznego artefaktu, maestrię formalną, metaforę, symbol, plakatowy skrót, rozwiniętą narrację, humor i ironię, a przy tym – co cenne – na niezależność i autentyczność przedstawianych własnych praktyk.

Wystawa objęta patronatem OW Związku Polskich Artystów Plastyków potrwa do 6 września 2026 roku i będzie dostępna w ramach biletu wstępu do Muzeum.

Wybór fotografii z archiwum PAP pozwala zapoznać się z jednym z początkowych profesjonalnych zleceń Chrisa Niedenthala realizowanych w PRL. Z sesji fotograficznej wykonanej przez młodego wówczas Niedenthala w Stawisku w czerwcu 1974 roku  pochodzą jedne z najbardziej rozpoznawalnych dziś wizerunków Iwaszkiewicza. Na wystawie zaprezentowano pięć fotografii pochodzących z archiwum Polskiej Agencji Prasowej, partnera wydarzenia, ukazujących autora Panien z Wilka w przestrzeni jego domu.

Co szczególnie ciekawe w kontekście Muzeum im. A. i J. Iwaszkiewiczów wystawa odsłania mało znany i niezwykle interesujący wątek łączący fotografa z pisarzem. Kilka lat po sesji Iwaszkiewicz wspomniał fotografa w liście do Andrzeja Wajdy, nazywając go bratankiem Niedenthala z Brazylii. To krótkie zdanie prowadzi do niezwykłej opowieści, której początki sięgają 1948 roku…Więcej pisze o tym we wstępie do wystawy Agata Charuba-Chadryś.

Dodatkową atrakcją ekspozycji jest rzadko prezentowana fotografia przedstawiająca Chrisa Niedenthala podczas pracy w Stawisku, wykonana przez Woody’ego Ochnio, fotografa z którym działał w ramach kolektywu HONK.

Wystawa trwa do 31 sierpnia i jest dostępna na werandzie Stawiska codziennie w porach otwarcia muzealnego parku, czyli od świtu do zmierzchu. Zapraszamy!

Partnerzy wydarzenia:

Patroni medialni:

Na kartach książki spotykają się m.in. Zbigniew Herbert, Andrzej Wajda, Julian Stryjkowski, Irena Krzywicka, Wanda Telakowska czy Carmen Quintana. To opowieść o przyjaźniach, inspiracjach i rozmowach, które współtworzyły historię polskiej literatury i sztuki.

Szczególne miejsce w tej publikacji zajmuje samo Stawisko. Jak przyznaje autorka, największym sprzymierzeńcem podczas pracy okazało się muzealne archiwum. To właśnie w zachowanym tu zbiorze liczącym ponad trzy i pół tysiąca korespondentów Jarosława Iwaszkiewicza odnalazła listy, które stały się inspiracją do kolejnych esejów. Wśród nich znalazły się m.in. niepublikowane wcześniej listy młodego Włodzimierza Odojewskiego oraz korespondencja Wandy Telakowskiej – dokumenty pozwalające spojrzeć na autora Panien z Wilka z zupełnie nowej perspektywy.

Partnerem wydarzenia jest Wydawnictwo MARGINESY, wydawca książki Iwaszkiewicz. Przyjaciele i wrogowie. Rozmowa z autorką będzie wzbogacona o aktorskie odczytanie fragmentów korespondencji bohaterów książki w wyk. Anny Szymańczyk. Po spotkaniu autorskim będzie możliwość zakupu egzemplarzy książek. Zapraszamy w niedzielę, w o godz. 14:00 na werandę Stawiska.

Wstęp wolny.